HOMO LUDENS

HOMO LUDENS *

 

” İnsan ancak çocukluğunda oyun oynarken sahip olduğu ciddiyeti yeniden keşfettiğinde olgunlaşır.”

Nietzche

 

Dikkat süresi “bir insanın dikkati dağılmadan bir iş üzerinde odaklandığı sürenin toplamı” olarak tanımlanıyor ve bugünün dünyasında dikkat dağıtıcı unsurların artması göz önüne alınarak bu sürenin ne yazık ki gittikçe azalmakta olduğu yaygın bir endişe kaynağı.

Çocuğa ve eğitime dair herhangi bir problemi bir tek değişkene indirgeyerek açıklamaya çalışmanın doğru olmadığı ve çocuklara dair problemlerin fiziksel,duygusal,dönemsel,yetişkinden kaynaklı vb. pek çok nedeni olduğu gerçeğini kabul ederek yazdığımı belirtmek isterim. Problemin olası kaynaklarından birine dikkat çekmek niyetindeyim : Yetişkinlerin ciddiye aldığı şeyler ile çocukların ciddiye aldığı şeyler arasındaki fark.

“Okul çağındaki bir çocuğun dikkat süresi en fazla 20 dakikadır” neredeyse tartışmasız bir şekilde tüm eğitimcilerin ve anne babaların üzerinde mutabık kaldıkları bir argüman. Okullar ve anne babalar sürekli olarak çocuklarla ilgili olarak birbirlerine ve odaklanma problemi yaşadığına inandıkları çocuklarına geri bildirim veriyorlar.

oyun
oyun

“dikkatini verebilsen çok başarılı olacaksın aslında”

”dikkatli dinle”

“dikkatli okusaydın o soruyu kaçırmazdın”

Çocuk dünyaya dikkat süresi 20 dakika ile sınırlı olarak mı geliyor ? Altın oran 20 dakika nasıl bulunmuş merak ettiğim konulardan aslında.

Peki çocuğun dikkat süresinin kısalmasında yetişkinin rolü üzerine yapılan araştırmalar var mı?

  • Saatlerdir bilgisayarın başındasın kalk artık.
  • Bebeklerini bırak ta biraz da derslerine bak
  • Kaç kere diyeceğim televizyonu kapat diye

sürekli sesleniyoruz, dikkat dağınıklığı olduğuna inandığımız çocuğumuza. 20 dakika sonra bırakacak nasılsa neden endişeleniyorsunuz ki J Bırakmıyor mu bir türlü, ne oldu da dikkat süresi birden bire arttı.

Galiba sorunumuz genel olarak çocuğun dikkat süresi değil dikkat etmesini istediğimiz işlere verdiği dikkat süresi.

Bütün canlıların yavruları oynayarak öğreniyor. Çocuklar da bebekliklerinden başlayarak “zaman ve mekan olarak bazı sınırların içerisinde sonuna kadar oynar ve oyunları kendi içerisinde bir akışa ve bizzat kendi anlamına sahiptir”. Oyundaki sonuna kadar kavramı dikkat süresi eksikliğinin işaret ettiği sonuna kadar götürememe ve takip edememe sorununun çocuğun doğasında olmadığının göstergesi aslında.

çocuk gelişimi
çocuk gelişimi

Küçük bir bebeği kendi halinde burnunu karıştırırken, dakikalarca bir nesneyi yere atıp tekrar alırken ya da ısrarla yapmaya çalıştığı bir şeyden kopararak kucakladığımızda dikkat eksikliği konusunda ilk adımı atmış olabilir miyiz? Bebekliğinden beri sürekli olarak dikkatini verdiği işlerden kopardığımız çocuğumuzda bir sure sonra dikkat dağınıklığı tespit ediyoruz.

Sonraki yıllarda hiç bir işi sonuna kadar götüremediği için kızdığımız çocuğumuza, kendi “iş”ini bitirmesi için yeterli zamanı tanıdık mı? Kazanmasını istediğimiz beceri, işlerini dikkatini vererek sonuna kadar götürmesi mi yoksa bizim verdiğimiz işleri dikkatini vererek tamamlaması mı? Eğer tercihiniz ikinciyse siz yoksanız dikkat ve bir işi sonuna kadar götürme de yoktur. İstediğiniz çocuğunuzun kendi işine verdiği dikkat ve özense onun işinin oyun olduğunu kabul etmelisiniz öncelikle. Çocuğa saygı oyununa saygı ile başlar. Serbest oyun bir çocuğun dikkatini toplama ve iş tamamlama konusunda becerisini geliştirdiği doğal bir öğrenme zamanıdır . Sürekli olarak oyundan kopardığımız çocuğun bir sure sonra herhangi bir işi sonuna kadar takip etmemesinden daha doğal bir şey olamaz.

Çocuğun dikkat süresinin eksikliği, dikkatini vermesini istediğimiz şeyin bizim için değerli olduğu kadar onun için de değerli olup olmadığı ve onun için değerli olan şeylere verdiği dikkate bizim yaklaşımızdan bağımsız düşünülemez.

Öncelikle yetişkin olarak bu alanlarda kendimizi geliştirirsek çocuğun dikkat süresi oyun oynarken olduğu gibi işi sonuna kadar götürecek süreye erişecektir.

 

*Oyun oynayan insan

 

Ali KOÇ

Eğitim Danışmanı

Yazar: admin