KARDEŞ İLİŞKİLERİ

Aileye yeni bir üye eklendiğinde neredeyse tüm ilişkiler değişir. Bağımlılıklar, sorumluluklar, otorite üyelere göre değişir.

 

Genelde büyük çocuk; daha ciddi, daha duyarlı ve yetişkinler tarafından onaylanmaya isteklidir. İkinci çocuk ise daha az yetişkin yönelimlidir, yönlendirilmeye daha az ihtiyaç duyar. Başarıya daha az değer verebilir, aileyi memnun etmek için daha az kaygı taşır, dış dünyaya daha açıktır. Aileler de daha sonra doğan çocuklara karşı kontrol etme konusunda daha rahattır, ebeveynlerin ego tatminleri ikinci çocuk üzerinde daha azdır (Sutton-Smith&Rosenberg, 1970 akt: Webb, Meckstroth, Tolan, 1999).

 

SİZ NASIL BİR KARDEŞTİNİZ?

 

Aileler kardeş rekabetindeki sebepleri anlamaya çalışırken kendi yetiştikleri ailede kendilerinin sahip olduğu konumu da irdelemelidirler. Siz çocuk olarak ailenin hangi rolündeydiniz? Palyaçosu, çokbilmişi, akıllısı, uslusu? Sizin rolünüz size ve kardeşlerinize nasıl yardımcı oldu, ya da nasıl bastırmanızı, saklamanızı sağladı? Bu aile ortamının ve kardeş rollerinin sizin kendi evinizde de devam etmesini istiyor musunuz? Çocuklarınızın rollerine de kız ve erkek kardeşlerinizin rollerine müdahale edildiği gibi mi yaklaşıyorsunuz?

 

ANNE BENİM ROLÜM NE?

 

Çocuklar ailelerinde belirli roller ararlar. Her çocuk ailesinde kendine özel bir yeri olmasını istediği için diğerlerinin başarılarını ve hatalarını çok iyi gözlemlerler, bu gözlemler ışığında kendi yerini oluşturmaya çalışır. Örneğin; eğer çocuk ailesi tarafından bir konunun uzmanı olarak görülüyorsa (mekanik uzmanı gibi) diğer kardeşin bu konulara daha çok yeteneği olsa da bu rolü oynayamaz. Bu bir yarışma olarak kabul edilirse, bu yarışmalar çok sert olabilir. Şöyle ki bir kardeş başardığında diğeri vazgeçebilir. Eğer biri bir zayıflık gösterirse, diğeri karşılaştırmacı gücünü göstermek için öne çıkar. Kardeşler arasındaki ilgiler yetenekler gibi doğal farklılıklar, roller için yapılar bu yarışmalar nedeniyle çok abartılabilir. Aileler bu rekabetin ne kadar ciddi olduğunu ya da böyle bir rekabet olduğunun bile farkında olamayabilir. Bu noktada aileler çocuklarının aile içindeki rollerini oluşturmaya ya da oturtmaya yönelik etkinliklerle zaman geçirmelidirler. Birbirinin önüne geçmesine ya da diğerinin olan yeteneklerini gizlemesine izin verilmemelidir.

 

ben senden daha İyİyİm

 

Çocuklar kendilerini kardeşleriyle karşılaştırdıklarında kendilerini daha az kabul edilmiş ve değer verilmemiş hissedebilirler. Siz ne yaparsanız yapın bu ailedeki kardeş rekabetinin temelidir. Bazı durumlarda rekabet çok yoğun olabilir, aşırı davranışlar şeklinde kendini gösterebilir. Ebeveyn arada kalabilir. Bu gibi durumlarda karşılıklı kurallar belirlenmelidir. Bağırma, kötü söz söyleme ve birbirine zarar verme gibi davranışların kabul edilmeyeceği kesinlikle çocuklar tarafından bilinmelidir. Evde rekabetin arttığını ya da tartışmaların daha sert geçtiğini hissediyorsanız öncelikle fazla müdahale etmeden tartışmaların sebeplerini gözlemleyebilirsiniz. Ne kadar sıklıkla, hangi sebeplerle kardeşler arasında sorunlar yaşanıyor? Bu sorunları ortadan kaldırmak için yapılabilecekleri düşünerek uygulamaya geçebilirsiniz.

 

ÜSTÜN ZEKALI ÇOCUKLARDA DURUM NE?

 

Üstün zekâlı çocuklar bilinçli ya da bilinçsiz ilgiyi üstlerine çekerler, isteklerinde kararlı ve tutarlı olabilirler, kararlarında yetişkinler gibi davranabilirler. Daha yaratıcı, daha aktif bunlara ek olarak sözel becerileri daha iyi olması etkendir.

 

Kardeşler üstün çocuğa yöneltilen ilginin çok çabuk farkına varırlar. Bazen üstün çocuk ailenin organizatörü haline gelebilir, çünkü birçok konuda yeterli ve bilgili görünmektedir. Bu yüzden aile karar verme sürecinde ona güvenir. Tatile nerelere gidilebilir, Uzay ya da hayvanlarla ilgili detaylı bilgilerde ona danışmak gibi … Kardeşe de aynı şartların sunulduğu hissettirilmelidir. Ağabeyini, ablasını ya da kardeşini geçmek zorunda olmadığı hatırlatılmalıdır. Onun yüklenmek istediği bir görev varsa desteklenmeli ve övülmelidir.

 

 

Ayşegül İŞLEKELLER BOZCA

Eğitim Uzmanı

Yazar: admin

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir