rahim ağzı kanseri
Genel,  Sağlık

Rahim ağzı kanseri aşısı (Human Papilloma Virusu aşısı)

Kız ve erkek çocuklarınızın aşı olması neden öneriliyor?

 

ABD’de 2006 yılında lisans alan, ülkemize de 5 yıl önce gelen HPV aşısını yaptırmakla ilgili çekinceniz varsa, emin olun ki yalnız değilsiniz. Bunun en büyük sebebi, HPV’nin yakın zamana dek hakkında çok fazla konuşulan bir konu olmaması, bu yüzden de bir çok anne baba gibi bu konudaki bilginizi yetersiz bulmanız olabilir. İkinci büyük sebep ise aşının diğer aşılara kıyasla daha yeni bir aşı olması ve bu yüzden de güvenilirliğine ilişkin kaygılarınızdır. Pediatrics dergisinde bu ay  yayınlanan bir makalede, ABD deki  ailelerin de bu aşıyı gerekli görmedikleri, ya da yan etkileri olabileceğine dair endişe taşıdıkları ortaya çıktı. Bu yazıyı, HPV virusunun neden olduğu hastalıkları açıklayabilmek ve aşılarla ilgili güncel bilgiyi paylaşmak amacıyla yazmayı istedim.

 

HPV enfeksiyonu nedir?

Aslında HPV, cinsel yolla bulaşan ve oldukça sık görülen bir hastalık etkeni. Yaşam boyunca erkek ve kadınların en az %80’inin bu virusu kaptıklarını biliyoruz. Diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklarda olduğu gibi, HPV de daha çok adolesan yaş grubunu ve genç kadınları etkiliyor. ABD’deki verilere göre 14-19 yaş grubundaki genç kızların dörtte biri, 20-24 yaşındakilerin ise %45’i en az bir HPV virusuyla enfekte olmuş. HPV, cinsel aktivitenin başlamasını takiben ilk ayda bile bulaşabilir. Cinsel partner sayısındaki artış, mikrobun bulaşma riskini arttırır.

 

HPV virusunun bilinen 130 tipi  vardır; bunlardan 40 tanesi genital bölge ve ağız-boğaz bölgesinde hastalık yapabilen türdendir. Virus, deri veya mukozadaki  çizik ve çatlaklardan içeri girerek hastalığı başlatır ve komşu hücrelere yayılır.

HPV enfeksiyonlarının çoğu sessiz seyreder. Ancak HPV-6 ve HPV-11 diye anılan özellikle iki türünde, genital bölgede siğiller, boğazda papillom denen bir cins tümörün oluşma olasılığı daha fazladır. HPV-16 ve HPV-18 tipleri ise, rahim ağzında kanser öncesi bazı deri değişiklikleri başlatarak, kansere dek ilerleyebilir. Rahim ağzı kanserlerinin %70 etkeni bu iki tip HPV dir.

 

Aşı nasıl etkiliyor?

Aşı üretilirken virusun etkili proteini rekombinan teknikle dışarıda üretildikten sonra, virusa benzer parçacıklar içine yerleştiriliyor. Bu parçacıklar, vücuda verildiğinde,  bir bağışıklık yanıtı oluşturuyor: Ancak bu parçacıklar gerçek bir virus olmadığından, enfeksiyona ya da kansere yol açmıyor.

 

ABD’de ve ülkemizde onaylanmış iki tip aşı var. 4’lü aşı; HPV tipleri 6-11-16-18 e karşı üretilmiş, 2’li aşı ise sadece 16-18’e karşı geliştirilmiştir. Hiçbirinin içinde cıva ya da antibiotik yoktur. Yaklaşık 50,000 genç kız ve kadında yapılan deneylerde (16-26 yaşında) bağışıklığın gerçekleştiği ve özellikle daha genç grupta bağışıklık düzeyinin (antikor miktarı) daha da yüksek seyrettiği bulunmuş. Bağışıklık yanıtının en az 5 yıl devam ettiği, sonrasında da virüsle  karşılaşıldığında hatırlayıcı mekanizmanın devreye girerek, bağışıklığı aktifleştirdiği görülmüş. Aşıların ikisi de rahim ağzı kanserini önlemeden %90 etkin. 4’lü aşı, daha çok HPV tipi içerdiği için, rahim ağzı kanserinin yanısıra, genital ve ağız-boğaz bölgesi siğillerinin önlenmesinde de etkili. Henüz kızlardaki kadar kesinlik kazanmamış olsa da 4’lü aşı, 2009 yılında erkek çocuklarda kullanım için de onaylanmış ve genital siğillerin, penis ve anus bölgesi kanserlerinde de etkili olabileceği bildirilmiştir.

 

Önerilen aşılama zamanı ve takvimi

 

•        11-12 yaşından itibaren tüm kız çocuklarına veya henüz hastalığı almamış olan 13-26 yaş grubundaki lere uygulanması önerilmektedir.

•        0-2-6 ay takvimiyle 3 doz olarak uygulanabilir.

•        Bilinen ciddi bir yan etkisi yoktur.

AKILDA TUTULMASI  GEREKEN NOKTALAR

 

•        Adolesan ve genç erişkinlerde HPV riski çok daha fazladır.

•        Çoğu kişi  yaşamın bir noktasında HPV ile enfekte olabilir.

•        HPV enfeksiyonu rahim ağzı ve diğer genital bölge kanserlerine, erkek lerde ise anus kanserine neden olabilir.

•        HPV aşısı, kansere ilerleyecek  olayları engellemede etkili olduğu gösterilmiştir.

•        Günümüze değin yapılan çalışmalar aşının güvenli olduğunu göstermiştir.

•        11-12 yaşındaki çocukları aşılamak önemlidir çünkü;

 

Enfeksiyon çok erken yaşlarda kapılabilmektedir. Bir kez enfeksiyon kapıldıktan sonra, aşı etkili olamaz. Evlilik öncesi cinsel ilişkiden kaçınılsa bile, evli olduğunuz kişiden de hastalık bulaşması olabilir. Erken aşılanma, daha mikropla karşılaşmadan korunma sağlar.

 

•        Aşılandıktan sonra da genç kadınların düzenli Pap smear yaptırmaları şarttır. Günümüz aşıları kanser yapan her tür HPV’yi henüz içermemektedir. (%90 etkili)

 

HPV aşıları konusunda çalışmalar devam etmektedir. Tüm aşılarda olduğu gibi, HPV aşısını da çocuk doktorunuzla da görüşerek karar almanız en doğrusu olacaktır.

 

Hazırlayan: DR. PINAR BONCUK DAYANIKLI

Referanslar:

•        Contemporary Pediatrics June 2010

•        WHO/ICO Information Center on HPV and Cervical Cancer. HPV and cervical cancer in the 2012 report. Vaccine 2012;25

•        Paavonen J, Lancet 2007;369 (9580);2161-2170

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.